FinansSağlıkSpor

Ukrayna’da atılım yok, ancak NATO ve Rusya daha fazla görüşmeye bakıyor

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, 30 ülkeden oluşan askeri ittifakın genişlemesini durdurmasını ve Ukrayna gibi Rusya’ya komşu ülkelerden ve aynı zamanda Estonya, Letonya ve Litvanya gibi NATO müttefiklerinden asker veya askeri teçhizat çekmesini talep etti.

NATO-Rusya Konseyi toplantısının ardından konuşan ABD Dışişleri Bakanı Wendy Sherman, Putin’in bazı güvenlik taleplerinin “başlangıçta olmadığını” yineledi.

Askeri örgütün Brüksel’deki karargahında yaklaşık dört saat süren görüşmelerin ardından gazetecilere verdiği demeçte, “NATO’nun açık kapı politikasına kapıyı çarpmayacağız” dedi. “NATO’nun daha fazla genişleyemeyeceği konusunda hemfikir olmayacağız.”

İki yıldan uzun bir süredir türünün ilk örneği olan toplantı, Batı’da Rusya’nın Ukrayna’yı işgal etmeyi planladığına dair derin endişeler arasında yapıldı.

Sherman, “Tartışma, en azından söylemek gerekirse, diplomasi için optimum koşullar yaratmaz” dedi.

Rusya, komşusuna saldırmak için yeni planları olduğunu reddediyor.

Yine de, 2014 yılında Rusya, Ukrayna’dan Kırım Yarımadası’nı ilhak etti ve doğu Ukrayna’da ayrılıkçı bir isyanı destekledi. Oradaki çatışmalar yedi yılda 14.000’den fazla insanı öldürdü ve Ukrayna’nın Donbas olarak bilinen sanayi bölgesini harap etti. Hem Avrupa Birliği hem de ABD, Ukrayna’ya yönelik eylemlerinden dolayı Rusya’yı yaptırımlarla vurdu.

Çarşamba günü toplantıya başkanlık eden NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, NATO ülkeleri ve Rus elçilerinin “diyaloğa yeniden başlama ve gelecekteki toplantıların takvimini keşfetme ihtiyacını ifade ettiklerini” söyledi. Sherman, Moskova’nın müzakere fikrini reddetmediği göz önüne alındığında iyimserliğini de dile getirdi.

Stoltenberg, NATO’nun tehlikeli askeri olayları veya kazaları önlemenin ve uzay ve siber tehditleri azaltmanın yollarını tartışmanın yanı sıra füze konuşlandırmalarında üzerinde anlaşmaya varılan sınırların belirlenmesi de dahil olmak üzere silahların kontrolü ve silahsızlanma hakkında konuşmaya istekli olduğunu söyledi.

Ancak Stoltenberg, Ukrayna ile ilgili herhangi bir görüşmenin kolay olmayacağını söyledi.

Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı Alexander Grushko ve Savunma Bakan Yardımcısı Alexander Fomin ile “çok ciddi ve doğrudan bir alışveriş” olduğunu söyledikten sonra gazetecilere verdiği demeçte, “NATO müttefikleri ile Rusya arasında bu konuda önemli farklılıklar var” dedi.

Stoltenberg, Ukrayna’nın gelecekteki güvenlik düzenlemelerine kendi başına karar verme hakkına sahip olduğunun altını çizdi ve NATO’nun, Putin’in askeri örgütün genişlemesini durdurması yönündeki önemli talebini reddederek kapısını yeni üyelere açık bırakmaya devam edeceğini vurguladı.

“Başka kimsenin söyleyecek bir şeyi yok ve elbette Rusya’nın vetosu yok” dedi.

NATO-Rusya Konseyi, Temmuz 2019’dan bu yana türünün ilk toplantısıydı. Forum yirmi yıl önce kuruldu, ancak Rusya’nın 2014’te Ukrayna’nın Kırım Yarımadası’nı ilhak etmesiyle tam toplantılar durakladı. O zamandan beri yalnızca ara sıra toplandı.

Putin, Rusya’nın taleplerinin basit olduğunu, ancak Moskova’nın kamuoyuna açıkladığı belgelerdeki -NATO ülkeleriyle bir anlaşma taslağı ve Rusya ile ABD arasında bir anlaşma teklifinin- önemli bölümlerinin reddedildiğini söyledi.

NATO, sadece Ukrayna ile değil, tüm üyelik planlarını durdurmayı ve Estonya gibi Rusya sınırlarına yakın ülkelerdeki varlığını azaltmayı kabul etmek zorunda kalacaktı. Karşılığında Rusya, savaş oyunlarını sınırlamanın yanı sıra uçaklardaki vızıltı olaylarını ve diğer düşük seviyeli düşmanlıkları sona erdirme sözü verecek.

Böyle bir anlaşmanın onaylanması, NATO’nun, Kuzey Atlantik bölgesinde güvenliğe katkıda bulunabilecek ve üyelik yükümlülüklerini yerine getirebilecek istekli herhangi bir Avrupa ülkesini davet edebileceğini söyleyen kuruluş anlaşmasının önemli bir bölümünü reddetmesini gerektirecektir.

Daha önce Moskova’da Kremlin sözcüsü Dmitry Peskov, Rusya’nın hızlı bir yanıt beklediği konusunda uyardı.

Peskov, NATO’yu “bir çatışma aracı” olarak niteleyen gazetecilerle yaptığı konferans görüşmesinde, “Avrupa güvenliği ve ulusal çıkarlarımızla ilgili durum kritik bir çizgiye ulaştı” dedi.

“Bu oldukça açık, bu yüzden bu mekanizmanın genişlemesi bizim için bir tehdit oluşturuyor” dedi.

Peskov, görüşmelerin başarısız olması durumunda Rusya’nın ne gibi önlemler alabileceğini söylemeyi reddetti ve Moskova’nın “ABD’li yetkililerin yaptığı gibi tehditler ve ültimatomlar yayınlamak ve diğerlerinin yüksek bir bedel ödeyeceği konusunda uyarmak istemeyeceğini” söyledi.

Bu arada ABD’de, Senato Demokratları, Rusya’nın sınırdan Ukrayna’ya asker göndermesi durumunda Rusya’ya yaptırımları hızlandıran Beyaz Saray destekli yasa tekliflerini yayınladılar. Tedbirler Putin’i, üst düzey sivil ve askeri liderlerini ve önde gelen Rus finans kurumlarını hedef alacak.

———

Moskova’dan Vladimir Isachenkov, Washington’dan Ellen Knickmeyer ve Estonya, Tallinn’den Jari Tanner bu rapora katkıda bulundu.

Mehmet Küllü

https://www.indirgit.com

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Başa dön tuşu